Het schuifregister: de scrollbar als leidraad

Elke dag opnieuw word ik via mijn RSS-lezer overstelpt door interessante artikels en blogs op het internet. De meeste daarvan skim ik heel snel en oppervlakkig. Maar als ik een artikel echt aandachtig wil lezen, dan maakt mijn oog eerst even een snelle sprong naar de schuifbalk. Die geeft me een idee over de lengte van het artikel. Het is de lengte van de tekst en mijn beschikbare vrije tijd die me helpen beslissen of ik het artikel meteen ga lezen of zal bookmarken onder ‘interessant’ om er later op terug te komen.

Geen goede waardemeter

Maar uit de hoogte van de schuifbalk is niet altijd even makkelijk af te leiden uit hoeveel tekst een blogpost bestaat. Een schuifbalk laat je scrollen tot het einde van een webpagina en dat is doorgaans een stukje verder dan het einde van de blogpost. Denk maar aan die blogs waar lezersreacties te zien zijn onderaan elke blogpost. Hoe meer reacties, hoe onjuister de verhouding tussen de lengte van de blogpost en de hoogte van de scrollbar.

Een schuifbalk moet schuiven

De schuifbalk is dus op zich geen goede waardemeter voor de lengte van de tekst. Geen verwijt aan het adres van de scrollbalk natuurlijk want die is in de eerste plaats ontworpen om te scrollen, en daar is ze ook verdomd goed in. In het licht van gebruiksvriendelijkheid en goed ontwerp zou het trouwens verkeerd zijn om de schuifbalk andere functies te gaan toedichten. Dat zou enkel leiden tot verwarring.

Mag het iets meer zijn?

Maar dat wil niet zeggen dat we haar huidige vorm en functie niet mogen versterken. In de Chrome browser heeft Google een vernuftig idee geïmplementeerd: als je een zoekactie start dan toont Chrome je aan de hand van markeringen in zijn schuifbalk waar die zoekterm voorkomt op de huidige pagina.

Het werkt verbazend intuïtief en de schuifbalk wordt er zeker niet minder gebruiksvriendelijk op. De gele streepjes versterken enkel de oorspronkelijke functie van de schuifbalk: navigeren naar een onzichtbaar stuk van de huidige webpagina. Waar je vroeger in het ongewisse verschoof, weet je nu perfect waar je het balkje naar toe moet schuiven.

Webdesigners

Als webdesigners hebben we natuurlijk - en gelukkig maar - geen controle over de schuifbalk zelf, maar Google Chrome heeft me wel aan het denken gezet. Ik ben heus niet de enige die graag het overzicht behoudt wanneer ik op een website kom en ik kan me inbeelden dat veel mensen gebruik maken van de schuifbalk om te zien hoe lang een tekst is vooraleer ze die beginnen te lezen. Of om snel een overzicht te krijgen van de volledige webpagina.

Digitaal duimregister

Misschien kunnen we net naast de schuifbalk markeringen aanbrengen die aanduiden waar zich de kernelementen van een webpagina bevinden: de blogpost en de reacties, of de hoofdstukken van een verhaal. Hieronder vind je een hele eenvoudige schets van het idee - een soort van online duimregister.

Door de schuifbalk te verplaatsen naar de markeringen kom je meteen op het juiste stuk van de webpagina terecht. De markeringen zelf zijn uiteraard altijd onbeweeglijk en zichtbaar, het maakt niet uit of je je bovenaan of onderaan de webpagina bevindt.

Over de technische uitwerking heb ik nog niet nagedacht maar als het mogelijk is, dan zal dat waarschijnlijk via een combinatie van absolute positionering en javascript zijn. Ik ben er wel van overtuigd dat dit schuifregister een hulp kan zijn voor vele online lezers. Vooral zij die op zoek zijn naar het soort van overzicht dat van nature wel vaker aanwezig is in de traditionele gedrukte media: boeken, kranten en tijdschriften.

Categorieën: Ontwerp, Opinies, Webomgeving,